เศรษฐศาสตร์ที่ให้ความรู้เกี่ยวกับการจัดการความสัมพันธ์ระหว่าง“รัฐบาลกับตลาด”—บทเรียนแก่โลกจากแนวคิดสี จิ้นผิงว่าด้วยเศรษฐกิจ (3)

0
1

เศรษฐศาสตร์ที่ให้ความรู้เกี่ยวกับการจัดการความสัมพันธ์ระหว่าง“รัฐบาลกับตลาด”—บทเรียนแก่โลกจากแนวคิดสี จิ้นผิงว่าด้วยเศรษฐกิจ (3)

ควรจัดการกับความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลกับตลาดอย่างถูกต้องอย่างไรนั้น นับเป็นปัญหาที่ยุ่งยากซับซ้อนทางเศรษฐศาสตร์ระดับโลก

“ในประเด็นปัญหาเกี่ยวกับบทบาทของตลาดและบทบาทของรัฐบาลนั้น ต้องใช้วิภาษวิธีและ’ทฤษฎีสองปัจจัย’ ต้องใช้ประโยชน์ให้ดีทั้ง ‘มือที่มองไม่เห็น’ และ ‘มือที่มองเห็น’” นายสี จิ้นผิง เลขาธิการใหญ่คณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์และประธานาธิบดีจีนได้อธิบายความสัมพันธ์เชิงวิภาษระหว่างรัฐบาลกับตลาดอย่างถูกต้อง

แนวคิดสี จิ้นผิงว่าด้วยเศรษฐกิจมุ่งเน้นไปที่ “ประสิทธิภาพ” ไม่เพียงแต่เน้นย้ำ “บทบาทเชิงชี้ขาด” ของตลาดในการจัดสรรทรัพยากรเท่านั้น ในขณะเดียวกันยังต้องการให้”ขยายบทบาทของรัฐบาลให้ดียิ่งขึ้น”อีกด้วย เพื่อผลักดันการหลอมรวมกันที่ดียิ่งขึ้นระหว่างรัฐบาลที่พยายามสร้างผลงานอย่างจริงจังกับตลาดที่มีประสิทธิภาพ และให้เศรษฐกิจการตลาดมีพลังชีวิตอันเต็มเปี่ยมท่ามกลางการควบคุมระดับมหภาค บรรลุซึ่งประสิทธิภาพสูงสุดในการบริหารจัดการทางเศรษฐกิจ แนวคิดสี จิ้นผิงว่าด้วยเศรษฐกิจได้นำมาซึ่งบทเรียนสำคัญแก่ทั่วโลก

ขยายประสิทธิภาพของตลาด ให้ “มือที่มองไม่เห็น” แสดงบทบาทอย่างเต็มที่

“ต้องพยายามทุกวีถีทางในการปกป้องผู้ประกอบการในตลาด กระตุ้นพลังชีวิตของผู้ประกอบการในตลาด เชิดชูจิตวิญญาณนักวิสาหกิจ ขับเคลื่อนให้วิสาหกิจมีบทบาทมากขึ้นและบรรลุการพัฒนามากขึ้น ตลอดจนสั่งสมพลังพื้นฐานให้กับการพัฒนาเศรษฐกิจ”

ภายใต้การชี้นำของแนวคิดสี จิ้นผิงว่าด้วยเศรษฐกิจ สภาพแวดล้อมด้านการประกอบธุรกิจในจีนได้รับการปรับปรุงดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนได้กลายเป็นดินแดนยอดนิยมสำหรับการลงทุนของทั่วโลก เมื่อปี 2021 จีนได้ใช้เงินทุนต่างประเทศตามความจริงเกิน 1.1 ล้านล้านหยวน เพิ่มขึ้น 14.9% เมื่อเทียบกับปี 2020 ซึ่งได้สร้างสถิติสูงสุดอีกครั้งในแง่ขนาดของการดึงดูดเงินทุนจากต่างประเทศ นอกจากมีปริมาณที่มั่นคงแล้วคุณภาพก็ได้ยกระดับสูงขึ้นด้วย การดึงดูดการลงทุนในสาขาอุตสาหกรรมไฮเทคและอุตสาหกรรมการบริการได้บรรลุการเติบโตค่อนข้างเร็ว  เพิ่มขึ้น 17.1% และ 16.7% ตามลำดับเมื่อเทียบกับปี 2020

บูรณาการการขับเคลื่อนการสร้างเขตทดลองการค้าเสรี 21 แห่ง ประกาศใช้และปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการลงทุนของนักธุรกิจต่างประเทศ ปรับลดบัญชีรายการต้องห้ามสำหรับการลงทุนจากต่างประเทศติดต่อกันเป็นเวลา 5 ปี ตลอดจนผลักดันการมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการของความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาคอย่างแข็งขัน เป็นต้น ภายใต้การหล่อเลี้ยงด้วยนโยบายที่เป็นคุณ ผืนดินแห่งตลาดจีนจึงมีความอุดมสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น

ยกระดับประสิทธิภาพการควบคุม ให้ “มือที่มองเห็น” สามารถแสดงบทบาทได้ดี

ปัญหาเศรษฐกิจที่สืบเนื่องจากการถดถอยของอุตสาหกรรมพื้นฐาน การขยายตัวของช่องว่างรายได้ การกู้หนี้ยืมสินเพิ่มขึ้นทางการคลังและอื่นๆ ในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมา ประเทศตะวันตกบางประเทศหลงเชื่อในบทบาทของระบบตลาดเสรี มองข้ามการควบคุมของภาครัฐ  ก่อให้เกิดวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจและการเงินบ่อยครั้ง ส่งผลฉุดรั้งเศรษฐกิจโลกอย่างรุนแรง ได้นำมาซึ่งการไตร่ตรองและการวิพากษ์วิจารณ์ที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ

“เพื่อขยายบทบาทของรัฐบาลให้ดียิ่งขึ้น ก็ต้องปรับเปลี่ยนภาระหน้าที่ของรัฐบาลอย่างจริงจัง ลงลึกปฏิรูประบบการบริหาร คิดค้นรูปแบบใหม่ด้านการบริหารจัดการ ปรับปรุงระบบการควบคุมทางมหภาคให้สมบูรณ์ เสริมสร้างการกำกับดูแลกิจกรรมทางการตลาด เสริมสร้างและยกระดับคุณภาพด้านบริการสาธารณะ ส่งเสริมความเป็นธรรมและความยุติธรรมทางสังคม ส่งเสริมความมั่นคงทางสังคม ตลอดจนส่งเสริมความมั่งคั่งร่วมกัน” ปธน.สี จิ้นผิงได้ให้คำตอบอย่างกระชับ ได้ชี้ให้เห็นทิศทางในการแสดงบทบาทให้กับ “มือที่มองเห็น”

ภายใต้การชี้นำของแนวคิดสี จิ้นผิงว่าด้วยเศรษฐกิจ ประเทศจีนได้ขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจตลาดสังคมนิยมด้วยคุณภาพสูงอย่างต่อเนื่อง ไม่เพียงแต่สร้างสภาพแวดล้อมที่สะดวกสบายและมีความได้เปรียบยิ่งขึ้นแก่การดำเนินการของตลาดเท่านั้น หากยังสามารถป้องกันความไร้ระเบียบและความล้มเหลวของตลาดได้อย่างทันท่วงทีอีกด้วย ซึ่งได้เสนอต้นแบบแห่งการใช้ประโยชน์ของ “มือที่มองเห็น” อย่างชาญฉลาดให้กับทั่วโลก

เมื่อปี 2020 ได้เกิดการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ทับซ้อนกับภัยพิบัติจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ จำนวนประชากรที่ยากจนสุดขีดในโลกกลับมาเพิ่มขึ้นเป็นครั้งแรกในรอบกว่า 20 ปี ภายใต้สถานการณ์เช่นนี้ จีนได้บรรลุการขจัดความยากจนสุดขีด และบรรลุเป้าหมายการบรรเทาความยากจนตามวาระการพัฒนาอย่างยั่งยืนปี 2030 แห่งสหประชาชาติก่อนกำหนดเวลาถึง 10 ปี ซึ่งธนาคารโลกยกย่องว่าเป็น “หนึ่งในเหตุการณ์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ”  ในด้านการลดความยากจนในจีนนั้น  “รัฐบาลที่สร้างผลงานอย่างจริงจัง” ซึ่งก็คือ”มือที่มองเห็น”นั้นถือเป็น “มือแห่งการอัดฉีดพลังขับเคลื่อน” ที่มิอาจขาดเสียได้

ผู้มีปัญญาน้อยเน้นการแก้ไขปัญหา ผู้มีปัญญามากเน้นการวางระบบ นางหวัง เหยียน ผู้จัดการใหญ่บริษัท Bridgewater (China) Investment Management Co., Ltd. เห็นว่า มาตรการ เครื่องมือ และประสบการณ์ในด้านการควบคุมทางมหภาค ตลอดจนภูมิปัญญาด้านการบริหารจัดการของจีนนั้น ได้ก่อรูปขึ้นเป็นกลไกการกำกับดูแลที่ทรงประสิทธิภาพ ซึ่งเพียงพอที่จะประกันให้เศรษฐกิจแบบตลาดของจีนเดินหน้าและอัพเกรดได้อย่างมั่นคง และสร้างโอกาสความร่วมมือระหว่างจีนกับต่างประเทศได้มากยิ่งขึ้น

แสดงให้เห็นประสิทธิภาพด้านการบริหารจัดการ ให้ความรู้แก่โลกด้วยภูมิปัญญาจีน

“นำหน้าควบคุมโรคระบาด”  “นำหน้าฟื้นฟูการทำงานและการผลิต”  “นำหน้าบรรลุการเปลี่ยนอัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจจากติดลบเป็นบวก”และอื่นๆ  เมื่อปี 2020 ภายใต้สถานการณ์ที่เศรษฐกิจโลกได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงจากการระบาดของโควิด-19 GDP ของจีนยังคงเพิ่มขึ้นถึงระดับ 100 ล้านล้านหยวน ทำให้จีนกลายเป็นเขตเศรษฐกิจหลักเพียงหนึ่งเดียวในโลกที่บรรลุการขยายตัวทางเศรษฐกิจในทิศทางบวกได้ และเมื่อปี 2021 อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจของจีนยังคงอยู่ในอันดับต้น ๆ ในเขตเศรษฐกิจหลักของทั่วโลก

“ปัจจัยสำคัญที่สุดที่ทำให้การพัฒนาเศรษฐกิจของจีนประสบความสำเร็จอย่างยิ่งใหญ่ก็คือ เราไม่เพียงแต่ขยายบทบาทจุดแข็งของเศรษฐกิจแบบตลาดเท่านั้น หากยังได้ขยายบทบาทความได้เปรียบของระบบสังคมนิยมอีกด้วย” ปธน.สี จิ้นผิงได้สรุปเช่นนี้เกี่ยวกับ“รหัสลับ”ที่ช่วยให้เศรษฐกิจจีนได้รับการพัฒนาอย่างมั่นคงในระยะยาว

นักสังเกตการณ์ในต่างประเทศมีมุมมองว่า แม้สภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศขาดความแน่นอน แต่เศรษฐกิจของจีนก็ยังคงสามารถก้าวไปข้างหน้าอย่างมั่นคงตามครรลองแห่งการเติบโตได้เสมอ ซึ่งมีตรรกะภายในที่ลึกซึ้ง คือ การใช้ประโยชน์ความเหนือกว่าด้านระบบอย่างเต็มที่ และผ่านการแยกแยะขอบเขตระหว่างตลาดกับรัฐบาล ให้ตลาดซึ่งเป็น “มือที่มองไม่เห็น” กับการควบคุมทางมหภาคซึ่งเป็น “มือที่มองเห็น” ต่างก็สามารถแสดงบทบาทในจุดแข็งของตนเองได้ เพื่อกระตุ้นพลังขับเคลื่อนการเติบโตภายในในระดับสูงสุด

ด้วยการชี้นำของแนวคิดสี จิ้นผิงว่าด้วยเศรษฐกิจ ประเทศจีนประสบความสำเร็จในการบรรลุการหลอมรวมระบบเศรษฐกิจสังคมนิยมขั้นพื้นฐานกับระบบเศรษฐกิจการตลาดเข้าด้วยกันอย่างลงตัว “มือที่มองเห็น” และ “มือที่มองไม่เห็น” ได้ก่อรูปขึ้นเป็นพลังรวม ซึ่งได้ขยายความรู้ความเข้าใจของมนุษย์ที่มีต่อกฎเศรษฐกิจอย่างมาก ได้ให้บทเรียนอันลึกซึ้งแก่ภาคปฏิบัติด้านการบริหารจัดการทางเศรษฐกิจของประเทศต่างๆทั่วโลก คุณูปการเชิงทั่วโลกของแนวคิดสี จิ้นผิงว่าด้วยเศรษฐกิจนับวันจะมีความโดดเด่นยิ่งขึ้นอย่างแน่นอน

แปลเรียบเรียงโดย ภาคภาษาไทย ศูนย์เอเชียแอฟริกา สถานีวิทยุและโทรทัศน์ส่วนกลางแห่งประเทศจีน(CMG)

ติดตามตอนก่อนหน้าได้ที่

เศรษฐศาสตร์ที่เพิ่ม”ผลประโยชน์โลก”ด้วย”ผลงานจีน”—บทเรียนแก่โลกจากแนวคิดสี จิ้นผิงว่าด้วยเศรษฐกิจ (2)